SŁOWNIK POJĘĆ
Słownik pojęć AI Act
AI Act wprowadza własny język - deployer, GPAI, wysokie ryzyko, ocena zgodności. Zebraliśmy najważniejsze pojęcia w jednym miejscu, w prostych definicjach, pogrupowane tak samo jak nasz program szkoleń.
AI Literacy
- System AI
- Oprogramowanie działające z pewnym poziomem autonomii, które na podstawie danych wejściowych generuje wyniki (np. treści, prognozy, rekomendacje, decyzje) wpływające na środowisko fizyczne lub wirtualne. Uproszczona definicja z art. 3 AI Act.
- Dostawca (provider)
- Podmiot, który opracowuje system AI (lub zleca jego opracowanie) i wprowadza go do obrotu pod własną nazwą lub marką.
- Podmiot stosujący (deployer)
- Organizacja lub osoba, która używa systemu AI w ramach swojej działalności, nie będąc jego dostawcą. Większość firm korzystających z gotowych narzędzi AI działa właśnie w tej roli.
- AI literacy
- Wiedza i umiejętności potrzebne do świadomego, bezpiecznego korzystania z systemów AI. Obowiązek z art. 4 AI Act, obowiązujący od 2 lutego 2025.
- GPAI (model ogólnego przeznaczenia)
- Model AI wytrenowany na dużej ilości danych, zdolny do wykonywania szerokiego zakresu różnych zadań - np. duże modele językowe stojące za popularnymi chatbotami.
Risk & System
- System wysokiego ryzyka
- System AI, którego zastosowanie (np. w rekrutacji, ocenie zdolności kredytowej, edukacji) niesie podwyższone ryzyko dla zdrowia, bezpieczeństwa lub praw podstawowych i podlega dodatkowym obowiązkom.
- Zakazane praktyki AI
- Zastosowania AI wprost zabronione przez rozporządzenie - np. manipulacja behawioralna poza świadomością osoby albo ocena punktowa obywateli (social scoring).
- Deepfake / treści syntetyczne
- Obraz, dźwięk lub wideo wygenerowane lub zmodyfikowane przez AI, przypominające istniejące osoby, przedmioty lub zdarzenia w sposób, który może wprowadzać w błąd.
- Modele generatywne
- Systemy AI tworzące nowe treści - tekst, obraz, dźwięk - na podstawie danych wejściowych. Przykład: czatboty i generatory obrazów.
AI Governance
- AI Governance
- Sposób zarządzania wykorzystaniem AI w organizacji: role, procesy, polityki i nadzór nad tym, jak i do czego AI jest używane.
- Nadzór człowieka (human oversight)
- Wymóg, żeby człowiek mógł nadzorować, interweniować w działanie systemu AI lub je zatrzymać - zwłaszcza w systemach wysokiego ryzyka.
- Ocena ryzyka (risk assessment)
- Proces identyfikowania i szacowania potencjalnych zagrożeń związanych z użyciem konkretnego systemu AI w danym kontekście.
- Polityka AI (AI use policy)
- Wewnętrzny dokument organizacji określający zasady i ograniczenia korzystania z narzędzi AI przez pracowników.
Evidence & Compliance
- Rejestr systemów AI
- Wewnętrzna ewidencja narzędzi AI używanych w organizacji, wraz z informacją o ich przeznaczeniu i poziomie ryzyka.
- Dokumentacja techniczna
- Zbiór informacji o systemie AI - przeznaczenie, dane, architektura, testy - wymagany między innymi dla systemów wysokiego ryzyka.
- Dowody należytej staranności
- Udokumentowane działania organizacji (polityki, szkolenia, oceny ryzyka, rejestry), które pokazują, że podjęto rozsądne kroki w kierunku odpowiedzialnego korzystania z AI.
- Ocena zgodności (conformity assessment)
- Formalna procedura sprawdzenia, czy system AI spełnia wymogi rozporządzenia - wymagana dla części systemów wysokiego ryzyka.
- Sankcje administracyjne
- Kary pieniężne przewidziane przez AI Act za naruszenie obowiązków, sięgające do 35 mln EUR lub 7% globalnego obrotu.
- Notyfikowana jednostka (notified body)
- Niezależna instytucja uprawniona do przeprowadzania ocen zgodności wybranych systemów AI wysokiego ryzyka.
- Organ nadzoru rynku
- Krajowy organ odpowiedzialny za kontrolowanie przestrzegania AI Act i egzekwowanie obowiązków.
Nie wiesz, od czego zacząć?
Sprawdź w 3 minuty, które obowiązki AI Act dotyczą Twojej organizacji. Bez zobowiązań.
AI Act już działa. Obowiązki przejrzystości stosuje się od 2 sierpnia 2026 - liczy się udokumentowana staranność.